واحد هاي تجاري جهت اتخاذ تصميم هاي مالي مناسب و پرسود براي مجموعه خود نيازمند بازنمايي اطلاعات خلاصه شده و طبقه بندي شده هستند كه به اين گزارشات صورتهاي مالي گفته ميشود. صورتهاي مالي مهمترين بخش نرم افزارهاي حسابداري ميباشند و تهيه اين گزارشات جزء اساسي ترين وظايف حسابداران در هر دوره مالي مباشد . صورتهاي مالي عبارتند از:
صورت سود و زيان
در يك موسسه يا واحد تجاري صورت سود و زيان مهمترين صورت مالي ميباشد كه نماينگر عملكرد صحيح ويا نا متعارف مجموعه در يك دوره مالي ميباشد. تهيه اين صورت مالي به دو روش تك مرحله اي و يا دو مرحله اي قابل انجام ميباشد.
تك مرحله اي:
برآيند درآمدها و هزينه ها در يك دوره مالي در يك مجموعه گزارش را صورت سود و زيان مينامند كه از اصلاح گزارش تراز آزمايشي بدست مي آيد. به اين نحو كه ابتدا درآمدهاي حاصل را نوشته و پس از آن هزينه ها را ثبت مينمايند و هزينه از در آمد كسر ميگردد تا در نهايت سود يا زيان موسسه بدست آيد به گزارش حاصل , صورت سود و زيان گفته ميشود. اين برآيند نماينگر سود يا زيان موسسه در اين دوره مالي است.
دو مرحله اي:
در يك مجموعه ابتدا درآمدهاي عملياتي نوشته ميشود و پس از آن هزينه هاي عملياتي ثبت شده و از برآيند اين دو سود يا زيان عملياتي را محاسبه ميكنند . در مرحله بعد در آمدهاي غير عملياتي را نوشته و بعد از آن هزينه هاي غير عملياتي ثبت ميگردد و برآيند اين دو سود يا زيان غير عملياتي را خواهد داد . با كسر ماليات از عدد حاصل از تفاضل دو عدد بدست آمده در اين دو مرحله مجزا ، سود و زيان ويژه بدست خواهد آمد. همانطور كه قبلا هم ذكر شده بوداين عدد نماينگر سود يا زيان موسسه در دوره مالي خواهد بود.
در صورت سود و زيان ميبايست ابتدا نام موسسه ، سپس نام صورت مالي(يعني صورت سود و زيان) و در نهايت دوره مالي نوشته ميشود.در متن گزارش ابتدا درآمدها و بعد هزينه ثبت شده و برآيند اين دو در انتهاي گزارش نوشته ميشود .
مثال:به طور مثال صورت سود و زيان يك واحد تجاري به صورت زير ميباشد. براساس ثبتهاي انجام شده در اين واحد اين مجموعه نهايتا زيان ده بوده است.
معمولا حسابداران موسسات و واحد هاي تجاري جهت ارائه صورت سود و زيان از نرم افزارهاي حسابداري موجود استفاده مي نمايند.ولي برخي از نرم افزار هاي مالي و بازرگاني جهت سهولت كار حسابداران براي مغايراتهاي ايجاد شده در نرم افزار بازرگاني نيز صورت سود و زيان ارئه مينمايند كه اين صورت زيان تنها از ثبت هاي انجام شده در بازرگاني ميباشد .
مثال:به طور مثال صورت سود و زيان بازرگاني همان واحد تجاري به صورت زير ميباشد. براساس ثبتهاي انجام شده دربازرگاني اين واحد اين مجموعه نهايتا سود ده بوده است.